რა უპირატესობით სარგებლობენ საზღვარგარეთ დაბადებული ბავშვები

ხშირად ხდება, რომ კანადის არამოქალაქე მშობლებს ბავშვი კანადაში უჩნდებათ. ასეთ შემთხვევაში, კანადაში დაბადებულ ბავშვს ენიჭება მრავალი უპირატესობა, პირველ რიგში კი მოქალაქეობა.

კანადის კანონმდებლობის თანახმად, ქვეყნის ტერიტორიაზე დაბადებული ყველა ბავშვი ავტომატურად ხდება კანადის მოქალაქე, მიუხედავად იმისა, თუ რა საიმიგრაციო სტატუსი აქვთ მის მშობლებს. მოქალაქე ბავშვს ენიჭება კანადური პასპორტი, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი დოკუმენტია მსოფლიოში და საშუალებას აძლევს მის მფლობელს უვიზოდ იმოგზაუროს 113 ქვეყანაში.

კანადის მოქალაქე ბავშვს აქვს უფლება:

• შეუზღუდავად იცხოვროს, იმუშაოს და ისწავლოს კანადაში მთელი სიცოცხლის განმავლობაში;
• მომავალში დაასპონსოროს საკუთარი მშობლების გადმოსვლა კანადაში, რეზიდენტობისა და შემდგომ მოქალაქეობის მისაღებად;
• ისარგებლოს სახელმწიფო სერვისებით, როგორიცაა უფასო ან ხელმისაწვდომი ჯანდაცვა, საგანმანათლებლო სისტემაში ჩართვა და სოციალური მხარდაჭერა;
• სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ მონაწილეობა მიიღოს არჩევნებში და ისარგებლოს სამართლებრივი დაცვის მექანიზმებით.

აშშ-ში დაბადებულ ბავშვს ენიჭება მრავალი უპირატესობა, მათ შორის ავტომატური მოქალაქეობა.

აშშ-ის სახელმწიფო კანონმდებლობის თანახმად, აშშ-ის ტერიტორიაზე დაბადებული ყველა ბავშვი ავტომატურად ხდება ქვეყნის მოქალაქე, მიუხედავად მისი მშობლების საიმიგრაციო სტატუსისა. შესაბამისად, ბავშვი იღებს აშშ-ის პასპორტს, რომელიც საშუალებას აძლევს 111 ქვეყანაში უვიზოდ მოგზაურობას. ამერიკის მოქალაქე ბავშვი ასევე სარგებლობს აშშ-ის მთავრობის მფარველობით მსოფლიოს ნებისმიერი წერტილიდან.

აშშ-ში დაბადებული მოქალაქე სარგებლობს ყველა იმ სოციალურ, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ უფლებით, რაც სხვა ამერიკელ მოქალაქეებს აქვთ. მას აქვს უფლება:

• მიიღოს საშუალო და უმაღლესი განათლება;
• ისარგებლოს სახელმწიფო ფინანსური დახმარებით, მათ შორის სტუდენტური სესხებითა და გრანტებით;
• იმუშაოს აშშ-ში ყოველგვარი საიმიგრაციო შეზღუდვის გარეშე.

პოლიტიკური თვალსაზრისით, ამერიკის მოქალაქეს აქვს უფლება:

• მონაწილეობა მიიღოს არჩევნებში სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ;
• ხოლო 21 წლის ასაკის შემდეგ, შეუძლია დაასპონსოროს თავისი ოჯახის წევრები, რათა მათ შეძლონ აშშ-ში საცხოვრებლად გადასვლა, რეზიდენტობისა და შემდგომ მოქალაქეობის მიღება.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ სოციალური პროგრამებით სარგებლობის უფლება ბავშვს ეძლევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის ფიზიკურად ცხოვრობს აშშ-ის ტერიტორიაზე.

აშშ-ის კანონმდებლობა არ კრძალავს ორმაგ მოქალაქეობას. ასეთ შემთხვევაში, აშშ-ის მთავრობა ამ პიროვნებას განიხილავს, როგორც მხოლოდ ამერიკის მოქალაქეს, მაშინაც კი, თუ მას სხვა ქვეყნის მოქალაქეობაც აქვს.

სხვა მრავალი ქვეყნისგან განსხვავებით, ავსტრალიაში დაბადებული ბავშვი ავტომატურად ვერ იღებს მოქალაქის სტატუსს, თუ მისი მშობლიდან ერთიც კი არ არის ავსტრალიის მოქალაქე ან მუდმივი რეზიდენტი.

ბავშვი ავსტრალიის მოქალაქეობას იღებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაბადების მომენტში მისი ერთი ან ორივე მშობელი არის ავსტრალიის მოქალაქე ან მუდმივი რეზიდენტი. ასეთ შემთხვევაში, ბავშვი დაბადებისთანავე ავტომატურად ხდება ავსტრალიის მოქალაქე.

თუ ბავშვის მშობლები არ ფლობენ ავსტრალიის მოქალაქეობას ან მუდმივი რეზიდენტის სტატუსს, მაგრამ ბავშვი მუდმივად ცხოვრობს ავსტრალიაში დაბადებიდან 10 წლამდე, მაშინ ის ავტომატურად იძენს ავსტრალიის მოქალაქეობას 10 წლის ასაკში, მიუხედავად მშობელთა საემიგრაციო სტატუსისა.

არსებობს შემთხვევებიც, როდესაც მშობლები არც მოქალაქეები არიან და არც რეზიდენტები. ასეთ დროს ბავშვის საემიგრაციო სტატუსი დამოკიდებულია მშობელთა ვიზის ტიპზე. მაგალითად, თუ მშობლები ქვეყანაში იმყოფებიან დროებითი ვიზით, ბავშვიც მიიღებს იგივე ტიპის ვიზას.

როდესაც ბავშვი ხდება ავსტრალიის მოქალაქე, მას ენიჭება სრული მოქალაქის უფლებები, მათ შორის:

• ავსტრალიის პასპორტის მიღების უფლება;
• არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება (სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ);
• სოციალური დახმარებების, მათ შორის ჯანდაცვის პროგრამების მიღების უფლება;
• განათლების უფლება ყველა საფეხურზე;
• შეუზღუდავი ვადით ცხოვრების, სწავლისა და მუშაობის უფლება ავსტრალიაში.

თუ უცხო ქვეყნის მოქალაქის შვილი ფინეთში დაიბადება, ის დაბადებისთანავე ვერ მიიღებს ფინეთის მოქალაქეობას. თუმცა, ბავშვის მონაცემები რეგისტრირდება ფინეთის მოსახლეობის ინფორმაციის სისტემაში და მას ენიჭება პირადი ნომერი .

ფინეთში დაბადებული უცხო ქვეყნის მოქალაქის შვილი ფინეთის მოქალაქეობას იღებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაბადების მომენტში მისი დედა ან მამა ფლობს ფინეთის მოქალაქეობას.

არსებობს ასევე გამონაკლისი შემთხვევა, თუ ბავშვის არც ერთი მშობელი არ ფლობს ფინეთის მოქალაქეობას, ხოლო ბავშვი მშობლის მეშვეობით ვერ მიიღებს სხვა ქვეყნის მოქალაქეობას, ასეთ შემთხვევაში ბავშვს გადაეცემა ფინეთის მოქალაქის სტატუსი.

დიდ ბრიტანეთში დაბადებული ბავშვი მოქალაქეობის მიღებას შეძლებს იმ შემთხვევაში, თუ დაბადების მომენტში მისი ერთი მშობელი მაინც იყო ბრიტანეთის მოქალაქე ან მუდმივი რეზიდენტის სტატუსის მქონე პირი. ასეთ შემთხვევაში ბავშვი ავტომატურად ხდება ბრიტანეთის მოქალაქე და მას შეუძლია მოითხოვოს ბრიტანეთის პასპორტი.

თუ დაბადების მომენტში ბავშვის არც ერთი მშობელი არ იყო ბრიტანეთის მოქალაქე ან მუდმივი რეზიდენტი, მაგრამ ბავშვმა ბრიტანეთში იცხოვრა უწყვეტად 10 წლის განმავლობაში, ისე რომ ამ პერიოდში არ გაუტარებია 90 დღეზე მეტი ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, მას შეუძლია მოქალაქეობა მიიღოს რეგისტრაციის გზით.

ამ მიზნით ივსება სპეციალური ფორმა “Form T”, რის შემდეგაც ინიშნება შეხვედრა აპლიკაციების ცენტრში (Application Centre), სადაც ბავშვს ბარდება ბიომეტრიული მონაცემები, თითის ანაბეჭდები და ფოტოსურათი. განაცხადთან ერთად უნდა წარედგინოს დაბადების მოწმობა და სხვა დოკუმენტები, რომლებიც ადასტურებს, რომ აპლიკანტი 10 წლის განმავლობაში მუდმივად ცხოვრობდა დიდ ბრიტანეთში.

ირლანდიაში დაბადება ავტომატურად არ ნიშნავს მოქალაქეობის მიღებას და არც მუდმივი ცხოვრების უფლებას ანიჭებს ბავშვს.

ირლანდიის კანონმდებლობის თანახმად, ქვეყნის ტერიტორიაზე დაბადებული ბავშვი მხოლოდ გარკვეულ პირობებში ხდება ირლანდიის მოქალაქე.

თუ ბავშვის მშობლები არიან სხვა ქვეყნის მოქალაქეები და არც ერთს არ აქვს ირლანდიის ან ევროკავშირის მოქალაქეობა, ბავშვი არ იღებს მოქალაქეობას დაბადებით. ამ შემთხვევაში, ბავშვს ენიჭება მხოლოდ დროებითი ბინადრობის უფლება, რომელიც დამოკიდებულია მშობლის ვიზის ან საცხოვრებელი სტატუსის ტიპზე.

ბავშვი მომავალში შეძლებს მოითხოვოს მოქალაქეობა მხოლოდ მაშინ, თუ შეასრულებს კონკრეტული პირობებს, მაგალითად, როდესაც მშობელი ლეგალურად იცხოვრებს ირლანდიაში მინიმუმ 3 წლის განმავლობაში ბავშვის დაბადებამდე.

თუ ბავშვის ერთი მშობელი ირლანდიის ან ევროკავშირის მოქალაქეა, მაშინ ბავშვი დაბადებისთანავე ხდება ირლანდიის მოქალაქე და სარგებლობს ყველა შესაბამისი უფლებით, მათ შორის საცხოვრების, განათლების, ჯანდაცვისა და სოციალური მხარდაჭერის უფლებით.